Het Verdrag inzake mariene biodiversiteit in gebieden buiten de nationale rechtsmacht (BBNJ) in werking voor Türkiye
De Overeenkomst inzake het behoud en duurzaam gebruik van mariene biologische diversiteit in gebieden buiten de nationale rechtsmacht (BBNJ) werd op 19 juni 2023 aangenomen en trad op 17 januari 2026 in werking nadat het vereiste aantal ratificaties was bereikt. De overeenkomst, ook bekend als het ‘Volle Zee-verdrag’, heeft betrekking op de volle zee en het internationale zeebodemgebied buiten de rechtsmacht van staten.
Türkiye ondertekende de overeenkomst in september 2024. Het presidentieel besluit tot toetreding werd op 31 december 2025 gepubliceerd, de akte van toetreding werd op 16 januari 2026 bij de Verenigde Naties nedergelegd en de overeenkomst trad op 15 februari 2026 voor Türkiye in werking. In bij de toetreding afgelegde verklaringen legde Türkiye vast dat zijn positie als niet-partij bij het VN-Zeerechtverdrag (UNCLOS) door de toetreding ongewijzigd blijft en dat de overeenkomst geen aanvaarding van UNCLOS inhoudt.
De overeenkomst regelt vier kerngebieden: mariene genetische rijkdommen en de verdeling van de voordelen daarvan, gebiedsgebonden beheersinstrumenten waaronder beschermde mariene gebieden, milieueffectbeoordeling, en capaciteitsopbouw en overdracht van mariene technologie. Onderzoek naar mariene genetische rijkdommen en het commerciële gebruik ervan in farmacie en biotechnologie zijn bijzonder relevant voor de verplichtingen inzake voordelenverdeling.
Ook in Türkiye is het werk aan de uitvoering van de overeenkomst begonnen. Op 23 juni 2026 werd een uitvoeringsproject gestart in samenwerking tussen het bevoegde ministerie en het Onderzoekscentrum voor Zeerecht van de Universiteit van Ankara (DEHUKAM). Deze ontwikkeling wordt bezien in samenhang met het debat over nationale wetgeving inzake de maritieme rechtsmachtgebieden van Türkiye.
Kortom, de BBNJ-overeenkomst brengt nieuwe meldings-, beoordelings- en voordelenverdelingsverplichtingen mee voor instellingen die op volle zee actief zijn in onderzoek, scheepvaart, energie en biotechnologie. Het is van belang de nadere regels en besluiten van de Conferentie van de Partijen in het kader van de overeenkomst te volgen.
Bronnen
- BBNJ Anlaşması (kabul 19.06.2023; yürürlük 17.01.2026)
- Katılmaya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı (RG 31.12.2025)
- BM Antlaşmalar Kaydı, Türkiye katılma bildirimi (16.01.2026)
Meer over Maritiem en offshore
2 min lezen · EN / TR32Draft Turkish Maritime Jurisdiction Areas Law: A Framework for Maritime ZonesTürk Deniz Yetki Alanları Kanunu Taslağı: Deniz Yetki Alanlarına İlişkin Çerçeve DüzenlemeArtikel
2 min lezen · EN / TR
