The Agreement on Marine Biodiversity of Areas beyond National Jurisdiction (BBNJ) in Force for Türkiye
The Agreement on the Conservation and Sustainable Use of Marine Biological Diversity of Areas beyond National Jurisdiction (BBNJ) was adopted on 19 June 2023 and entered into force on 17 January 2026 after the required number of ratifications was reached. Also known as the “High Seas Treaty”, it covers the high seas and the international seabed area beyond the jurisdiction of states.
Türkiye signed the Agreement in September 2024. The Presidential Decision on accession was published on 31 December 2025, the instrument of accession was deposited with the United Nations on 16 January 2026, and the Agreement entered into force for Türkiye on 15 February 2026. Through declarations made on accession, Türkiye recorded that its position as a non-party to the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) is unchanged by its accession and that the Agreement does not imply acceptance of UNCLOS.
The Agreement regulates four core areas: marine genetic resources and the sharing of benefits derived from them, area-based management tools including marine protected areas, environmental impact assessment, and capacity building and the transfer of marine technology. Research on marine genetic resources and their commercial use in pharmaceuticals and biotechnology are particularly significant for benefit-sharing obligations.
Work on implementing the Agreement has also begun in Türkiye. On 23 June 2026 an implementation project was launched in cooperation between the relevant Ministry and Ankara University's Research Centre for the Law of the Sea (DEHUKAM). This development is being considered together with the debate on domestic legislation on Türkiye's maritime jurisdiction areas.
In conclusion, the BBNJ Agreement introduces new notification, assessment and benefit-sharing obligations for institutions engaged in research, shipping, energy and biotechnology activities on the high seas. It is important to follow secondary rules and decisions of the Conference of the Parties under the Agreement.
Ulusal yetki alanı dışındaki alanlarda deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımına ilişkin Anlaşma (BBNJ), 19 Haziran 2023’te kabul edilmiş ve gerekli onay sayısına ulaşılmasının ardından 17 Ocak 2026’da yürürlüğe girmiştir. Kamuoyunda “Açık Denizler Anlaşması” olarak da bilinen metin, devletlerin yetki alanı dışında kalan açık deniz ve uluslararası deniz yatağı alanlarını kapsamaktadır.
Türkiye, Anlaşmayı Eylül 2024’te imzalamıştır. Katılmaya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı 31 Aralık 2025’te yayımlanmış, katılma belgesi 16 Ocak 2026’da Birleşmiş Milletler’e bildirilmiş ve Anlaşma Türkiye bakımından 15 Şubat 2026’da yürürlüğe girmiştir. Türkiye, katılım sırasında yaptığı beyanlarla, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (UNCLOS) taraf olmadığı yönündeki tutumunun bu Anlaşmaya katılımla değişmediğini ve Anlaşmanın UNCLOS’a ilişkin bir kabul anlamına gelmediğini kayıt altına almıştır.
Anlaşma dört temel alanı düzenlemektedir: deniz genetik kaynakları ve bunlardan elde edilen faydaların paylaşımı, deniz koruma alanları dâhil alan bazlı yönetim araçları, çevresel etki değerlendirmesi ve kapasite geliştirme ile deniz teknolojisi transferi. Özellikle deniz genetik kaynakları üzerindeki araştırmalar ile ilaç ve biyoteknoloji alanındaki ticari kullanım, fayda paylaşımı yükümlülükleri bakımından önem taşımaktadır.
Türkiye’de Anlaşmanın uygulanmasına yönelik çalışmalar da başlamıştır. 23 Haziran 2026’da ilgili Bakanlık ve Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Araştırma Merkezi (DEHUKAM) iş birliğiyle bir uygulama projesi başlatılmıştır. Bu gelişme, Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin iç hukuk düzenlemesi tartışmalarıyla birlikte değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak BBNJ Anlaşması, açık denizlerde araştırma, gemicilik, enerji ve biyoteknoloji faaliyetlerinde bulunan kurumlar için yeni bildirim, değerlendirme ve fayda paylaşımı yükümlülükleri öngörmektedir. Anlaşma kapsamındaki ikincil düzenlemelerin ve Taraflar Konferansı kararlarının izlenmesi önem taşımaktadır.
Sources · Kaynaklar
- BBNJ Anlaşması (kabul 19.06.2023; yürürlük 17.01.2026)
- Katılmaya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı (RG 31.12.2025)
- BM Antlaşmalar Kaydı, Türkiye katılma bildirimi (16.01.2026)
More in Maritime & Offshore
2 min read · EN / TR32Draft Turkish Maritime Jurisdiction Areas Law: A Framework for Maritime ZonesTürk Deniz Yetki Alanları Kanunu Taslağı: Deniz Yetki Alanlarına İlişkin Çerçeve DüzenlemeArticle
2 min read · EN / TR
