Het glijdende brandstofbelastingsysteem (eşel mobil) in 2026: invoering en beëindiging
Na de sterke stijging van de olieprijzen als gevolg van de ontwikkelingen in de Straat van Hormuz werd het glijdende brandstofbelastingsysteem (eşel mobil) opnieuw ingevoerd bij Presidentieel Besluit nr. 10995 van 4 maart 2026. Op grond van dit besluit, gepubliceerd in het Staatsblad van 5 maart 2026, werden de bedragen van de bijzondere verbruiksbelasting op benzine, diesel en lpg aangepast aan de ontwikkeling van de raffinageprijzen.
De basisgedachte van het systeem is dat een bepaald deel van de stijging van de raffinageprijzen wordt gecompenseerd door een verlaging van de bijzondere verbruiksbelasting, zodat het effect op de pompprijzen beperkt blijft. In de regeling van 2026 werd 75 procent van de stijgingen gecompenseerd door belastingverlagingen, met de raffinageprijzen van 2 maart 2026 als referentie. Bij dalende prijzen zouden de belastingbedragen via hetzelfde mechanisme weer worden verhoogd. Diesel werd tijdens de toepassing uit het systeem gehaald.
Nadat de prijzen relatief waren gestabiliseerd, voorzagen de Presidentiële Besluiten nr. 11488 en nr. 11489, gepubliceerd in een extra editie van het Staatsblad van 3 juli 2026, in een gefaseerde uittreding uit het systeem. Het glijdende systeem eindigde daarmee op 1 oktober 2026 en de terugkeer van de verlaagde belastingbedragen naar hun eerdere niveau werd tussen oktober en december per product gefaseerd. De gebruikelijke aanpassing in juli van de bedragen van de bijzondere verbruiksbelasting aan de producentenprijsindex vond niet plaats.
Het glijdende systeem is een begrotingsbeleidsinstrument dat prijsstabiliteit waarborgt door af te zien van belastinginkomsten. De rechtsgrondslag is de bevoegdheid van de President om de belastingbedragen vast te stellen op grond van Wet nr. 4760 op de bijzondere verbruiksbelasting.
Kortom, de regeling van 2026 heeft laten zien hoe externe schokken op de energiemarkt via belastingbeleid kunnen worden opgevangen. Brandstofdistributie- en logistieke bedrijven moeten bij hun prijsstelling en contractering rekening houden met de gefaseerde wijzigingen in de belastingbedragen.
Bronnen
- 4760 sayılı ÖTV Kanunu m.12
- Cumhurbaşkanı Kararı 10995 (RG 05.03.2026/33187)
- Cumhurbaşkanı Kararları 11488 ve 11489 (RG 03.07.2026/33299 mük.)
