Following the sharp rise in oil prices after developments in the Strait of Hormuz, the sliding-scale (eşel mobil) fuel tax system was reintroduced by Presidential Decision No. 10995 of 4 March 2026. Under the decision, published in the Official Gazette of 5 March 2026, special consumption tax amounts on gasoline, diesel and LPG were adjusted in line with changes in refinery prices.
The basic logic of the system is that a certain share of increases in refinery prices is offset by a reduction in special consumption tax, limiting the effect on pump prices. In the 2026 scheme, 75 per cent of increases were to be offset by tax reductions, with refinery prices of 2 March 2026 as the reference. If prices fell, tax amounts would be increased again through the same mechanism. Diesel was removed from the system during its application.
After prices stabilised relatively, Presidential Decisions No. 11488 and No. 11489, published in a duplicate issue of the Official Gazette of 3 July 2026, provided for a phased exit from the system. Accordingly, the sliding-scale system ended on 1 October 2026, and the return of reduced tax amounts to their previous levels was phased in by product between October and December. The usual July update of special consumption tax amounts in line with the producer price index was not made.
The sliding-scale system is a fiscal policy tool that secures price stability by forgoing tax revenue. Its legal basis is the power granted to the President to set tax amounts under the Special Consumption Tax Law No. 4760.
In conclusion, the 2026 sliding-scale scheme has shown how external shocks in the energy market can be managed through tax policy. Fuel distribution and logistics companies should take the phased changes in tax amounts into account in their pricing and contracting processes.
Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin ardından petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş üzerine, 4 Mart 2026 tarihli ve 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile akaryakıtta eşel mobil sistemi yeniden uygulamaya konulmuştur. 5 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan karar uyarınca benzin, motorin ve LPG ürünlerine ilişkin özel tüketim vergisi tutarları, rafineri fiyatlarındaki değişime bağlı olarak ayarlanmıştır.
Sistemin temel mantığı, rafineri çıkış fiyatlarındaki artışın belirli bir oranının özel tüketim vergisinde yapılan indirimle karşılanması ve böylece pompa fiyatlarına yansımasının sınırlandırılmasıdır. 2026 uygulamasında artışların yüzde 75’inin vergi indirimiyle karşılanması öngörülmüş ve 2 Mart 2026 tarihli rafineri fiyatları referans alınmıştır. Fiyatların düşmesi hâlinde ise vergi tutarlarının aynı mekanizmayla yeniden artırılması kabul edilmiştir. Uygulama sürecinde motorin sistemin kapsamından çıkarılmıştır.
Fiyatların görece istikrar kazanmasının ardından 3 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan 11488 ve 11489 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile sistemden kademeli çıkış düzenlenmiştir. Bu çerçevede eşel mobil uygulaması 1 Ekim 2026 itibarıyla sona ermiş, indirilmiş olan vergi tutarlarının eski düzeyine dönmesi ise ürün bazında Ekim ile Aralık ayları arasında kademeli olarak öngörülmüştür. Temmuz ayında özel tüketim vergisi tutarlarında ÜFE’ye göre olağan güncelleme yapılmamıştır.
Eşel mobil sistemi, vergi gelirlerinden feragat edilerek fiyat istikrarının sağlanmasına yönelik bir maliye politikası aracıdır. Sistemin dayanağı, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun Cumhurbaşkanına vergi tutarlarını belirleme konusunda tanıdığı yetkidir.
Sonuç olarak 2026 eşel mobil uygulaması, enerji piyasasındaki dış şokların vergi politikası aracılığıyla nasıl yönetilebileceğini göstermiştir. Akaryakıt dağıtım ve lojistik şirketlerinin vergi tutarlarındaki kademeli değişiklikleri fiyatlama ve sözleşme süreçlerinde dikkate alması önem taşımaktadır.
Sources · Kaynaklar
- 4760 sayılı ÖTV Kanunu m.12
- Cumhurbaşkanı Kararı 10995 (RG 05.03.2026/33187)
- Cumhurbaşkanı Kararları 11488 ve 11489 (RG 03.07.2026/33299 mük.)
