Arabuluculuk Tutanağında Alacak Kalemlerinin Sayılmaması Davanın Reddi Gerekçesi Olamaz: AYM’nin Mahkemeye Erişim Kararı
Anayasa Mahkemesi, 18 Mayıs 2026 tarihli ve 2023/33449 başvuru numaralı kararında, dava şartı arabuluculuk tutanağının biçimine ilişkin aşırı şekilci bir yaklaşımın mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetmiştir. Karar, 20 Ekim 2026 tarihli ve 33406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Olayda başvurucu, iş sözleşmesinin askerlik nedeniyle sona ermesinin ardından kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti talebiyle dava açmıştır. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş; ancak işverenin istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi, arabuluculuk son tutanağında alacak kalemlerinin tek tek yazılmadığı gerekçesiyle davayı dava şartı yokluğundan usulden reddetmiştir. Anayasa Mahkemesi, tutanakta yer alan “işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan” ifadesinin, alacakların arabuluculuk görüşmelerinde ele alındığı gerçeğini değiştirmediğini tespit etmiştir. Tutanaktaki genel ifadenin somutlaştırılmamasının sorumluluğunu tamamen başvurucuya yüklemeyi aşırı külfetli bulmuş ve bölge adliye mahkemesinin yaklaşımının başvurucuya olağan dışı bir yük getirdiğini değerlendirmiştir. Mahkeme, Anayasa’nın 36. maddesi kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar vermiş ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmetmiştir.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi, kanuna veya bireysel ya da toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olmasını dava şartı olarak düzenlemektedir. Dava şartının amacı uyuşmazlığın önce dostane yoldan çözülmesine imkân tanımaktır; bu amaç gerçekleşmişken tutanaktaki biçimsel eksiklikler hak kaybına yol açmamalıdır.
Sonuç olarak karar, arabuluculuk tutanaklarının yorumunda ölçülü bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte uygulamada tartışma doğmaması için arabuluculuk başvurusunda ve son tutanakta uyuşmazlık konusu alacak kalemlerinin açıkça belirtilmesi önemini korumaktadır.
Kaynaklar
- Anayasa Mahkemesi, B. No: 2023/33449, 18.05.2026 (RG 20.10.2026/33406)
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3
- Anayasa m.36
Uyuşmazlık Çözümü ve Arabuluculuk alanında diğer yazılar
2 dk okuma · EN / TR38Dava Şartı Arabuluculuğun Kapsamı: Hangi Uyuşmazlıklarda Dava Açmadan Önce Arabulucuya Başvurulmalı?Makale
2 dk okuma · EN / TR2412. Yargı Paketi ile Hukuk Yargılamasında Öne Çıkan DeğişikliklerMakale
2 dk okuma · EN / TR
