+90 312 219 54 51[email protected]Koç Towers, Söğütözü · Ankara
Banko Law Firm & Mediation
Makale · Deniz ve Açık Deniz

Türk Deniz Yetki Alanları Kanunu Taslağı: Deniz Yetki Alanlarına İlişkin Çerçeve Düzenleme

Banko Law Firm & Mediation2 dk okuma

Türkiye’de deniz yetki alanlarına ilişkin iç hukuk düzenlemeleri bugüne kadar dağınık bir görünüm arz etmiştir. 1982 tarihli 2674 sayılı Karasuları Kanunu karasularını düzenlemekle birlikte, kıta sahanlığı, münhasır ekonomik bölge ve bitişik bölge gibi alanlar için kapsamlı bir çerçeve kanun bulunmamaktadır. Mayıs 2026’da kamuoyunda “Mavi Vatan Kanunu” olarak anılan ve Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Araştırma Merkezi (DEHUKAM) tarafından hazırlanan Türk Deniz Yetki Alanları Kanunu taslağı, bu boşluğu doldurmaya yönelik olarak kamuoyuna tanıtılmıştır. Millî Savunma Bakanlığının açıklamasına göre çalışma, iç sular, karasuları, kıta sahanlığı, bitişik bölge ve münhasır ekonomik bölgeyi tek bir çatı altında düzenleyen bir çerçeve kanun niteliğindedir. Basına yansıyan bilgilere göre taslak, Karadeniz ve Akdeniz’de karasularının 12 mil, Ege’de 6 mil olarak uygulanmasını kanun düzeyinde teyit etmektedir.

Taslağın öne çıkan yeniliklerinden biri “özel statülü deniz alanı” kavramıdır. Buna göre Cumhurbaşkanına, münhasır ekonomik bölge ilan edilmemiş alanlarda balıkçılık ve deniz koruma gibi amaçlarla özel statülü deniz alanı ilan etme yetkisi tanınması öngörülmektedir. Ayrıca bitişik bölgede gümrük, maliye, göç ve sağlık konularındaki yetkilerin çerçevesinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Deniz yetki alanlarının hukuki statüsü, yalnızca sınır meselesi olarak görülmemelidir. Petrol ve doğal gaz arama ruhsatları, sondaj izinleri, balıkçılık hakları, deniz altı kablo ve boru hatları ile bilimsel araştırma izinleri doğrudan bu alanların hukuki rejimine bağlıdır. Bu nedenle düzenleme, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamındaki deniz ruhsatlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Sonuç olarak taslak, deniz yetki alanlarına ilişkin uluslararası hukuk kurallarının iç hukuka nasıl yansıtılacağını belirleme amacı taşımaktadır. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre taslak üzerindeki çalışmalar sürmekte olup yasama sürecinin sonucu ve nihai metin, Doğu Akdeniz ve Karadeniz’de faaliyet gösteren enerji ve denizcilik şirketleri bakımından yakından izlenmesi gereken bir gelişmedir.

Kaynaklar

  • 2674 sayılı Karasuları Kanunu
  • DEHUKAM taslak tanıtımı (12.05.2026)
  • Millî Savunma Bakanlığı açıklaması (14.05.2026)
  • 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu
  • Basın haberleri: Milliyet, Habertürk, TRT Haber (Mayıs 2026)
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulamadaki değişiklikler takip edilmelidir.