+90 312 219 54 51[email protected]Koç Towers, Söğütözü · Ankara
Banko Law Firm & Mediation
Makale · İklim ve Çevre

AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Kesin Dönemde: Türk İhracatçıları İçin Takvim

Banko Law Firm & Mediation2 dk okuma

Avrupa Birliği’nin 2023/956 sayılı Tüzüğü ile kurulan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), 1 Ekim 2023’ten 31 Aralık 2025’e kadar süren geçiş döneminde yalnızca raporlama yükümlülüğü öngörmekteydi. 1 Ocak 2026 itibarıyla kesin döneme geçilmiş ve AB’ye kapsamdaki ürünleri ithal edenler için mali yükümlülük başlamıştır.

Mekanizma demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerini kapsamaktadır. Kesin dönemde yalnızca yetkilendirilmiş SKDM beyannamecileri kapsamdaki ürünleri AB’ye ithal edebilmektedir. Bununla birlikte, ithalatçı başına yıllık 50 tonun altında kalan ithalatlar yükümlülükten muaf tutulmuştur.

Yükümlülüğün takvimi kademeli olarak işlemektedir. 2026 yılında yapılan ithalata ilişkin SKDM sertifikalarının satışı Şubat 2027’de başlayacak; ilk yıllık beyan ve sertifikaların teslimi için son tarih 30 Eylül 2027 olacaktır. Sertifika fiyatı 2026 için AB Emisyon Ticaret Sistemi’ndeki çeyreklik ortalama fiyata, 2027’den itibaren ise haftalık ortalama fiyata göre belirlenecektir. 2026 yılı için, çeyrek sonlarında yükümlülüğün yüzde 50’si oranında sertifika bulundurma şartı uygulanmayacaktır. Türk ihracatçıları açısından en önemli husus, ürünlere gömülü emisyonların doğru hesaplanması ve doğrulanmasıdır. Gerçek emisyon verisi sunulamaması hâlinde varsayılan değerler uygulanmakta ve bu durum maliyeti artırabilmektedir. Menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatı ise teslim edilecek sertifika sayısından düşülebilmektedir. Bu nedenle 7552 sayılı İklim Kanunu ile kurulan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’nin ileride fiyat oluşturması, SKDM maliyeti üzerinde doğrudan etkili olabilecektir. Avrupa Komisyonu 14 Ağustos 2026’da kesin döneme ilişkin on ayrı rehber belge yayımlamıştır.

Sonuç olarak SKDM, AB’ye ihracat yapan Türk şirketleri için yalnızca bir çevre düzenlemesi değil, sözleşme ve fiyatlama meselesi hâline gelmiştir. Emisyon verilerinin izlenmesi, AB’li alıcılarla yapılan sözleşmelere veri paylaşımı ve maliyet dağılımına ilişkin hükümlerin eklenmesi ve Türkiye’deki karbon fiyatlama sürecinin takip edilmesi önem taşımaktadır.

Kaynaklar

  • AB Tüzüğü 2023/956 (SKDM)
  • Avrupa Komisyonu SKDM kesin dönem rehberleri (14.08.2026)
  • 7552 sayılı İklim Kanunu
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulamadaki değişiklikler takip edilmelidir.