The EU Carbon Border Adjustment Mechanism in Its Definitive Period: A Timeline for Turkish Exporters
The Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), established by EU Regulation 2023/956, provided only for reporting obligations during the transitional period from 1 October 2023 to 31 December 2025. The definitive period began on 1 January 2026, and a financial obligation now applies to importers of covered goods into the EU.
The mechanism covers iron and steel, cement, aluminium, fertilisers, electricity and hydrogen. In the definitive period, only authorised CBAM declarants may import covered goods into the EU. However, imports below 50 tonnes per importer per year are exempt.
The obligation is being phased in. Sales of CBAM certificates for imports made in 2026 will begin in February 2027, and the deadline for the first annual declaration and surrender of certificates will be 30 September 2027. The certificate price will follow the quarterly average EU ETS price for 2026 and the weekly average price from 2027. For 2026, the requirement to hold certificates covering 50 per cent of the obligation at the end of each quarter will not apply.
For Turkish exporters, the key issue is the correct calculation and verification of embedded emissions. Where actual emission data cannot be provided, default values apply, which may increase the cost. A carbon price effectively paid in the country of origin can be deducted from the number of certificates to be surrendered. Future carbon pricing under the Turkish Emissions Trading System, established by Climate Law No. 7552, may therefore directly affect the CBAM cost. On 14 August 2026 the European Commission published ten guidance documents on the definitive period. In conclusion, CBAM has become not only an environmental regulation but also a contractual and pricing issue for Turkish companies exporting to the EU. Monitoring emission data, including provisions on data sharing and cost allocation in contracts with EU buyers, and following carbon pricing developments in Türkiye are important.
Avrupa Birliği’nin 2023/956 sayılı Tüzüğü ile kurulan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), 1 Ekim 2023’ten 31 Aralık 2025’e kadar süren geçiş döneminde yalnızca raporlama yükümlülüğü öngörmekteydi. 1 Ocak 2026 itibarıyla kesin döneme geçilmiş ve AB’ye kapsamdaki ürünleri ithal edenler için mali yükümlülük başlamıştır.
Mekanizma demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerini kapsamaktadır. Kesin dönemde yalnızca yetkilendirilmiş SKDM beyannamecileri kapsamdaki ürünleri AB’ye ithal edebilmektedir. Bununla birlikte, ithalatçı başına yıllık 50 tonun altında kalan ithalatlar yükümlülükten muaf tutulmuştur.
Yükümlülüğün takvimi kademeli olarak işlemektedir. 2026 yılında yapılan ithalata ilişkin SKDM sertifikalarının satışı Şubat 2027’de başlayacak; ilk yıllık beyan ve sertifikaların teslimi için son tarih 30 Eylül 2027 olacaktır. Sertifika fiyatı 2026 için AB Emisyon Ticaret Sistemi’ndeki çeyreklik ortalama fiyata, 2027’den itibaren ise haftalık ortalama fiyata göre belirlenecektir. 2026 yılı için, çeyrek sonlarında yükümlülüğün yüzde 50’si oranında sertifika bulundurma şartı uygulanmayacaktır. Türk ihracatçıları açısından en önemli husus, ürünlere gömülü emisyonların doğru hesaplanması ve doğrulanmasıdır. Gerçek emisyon verisi sunulamaması hâlinde varsayılan değerler uygulanmakta ve bu durum maliyeti artırabilmektedir. Menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatı ise teslim edilecek sertifika sayısından düşülebilmektedir. Bu nedenle 7552 sayılı İklim Kanunu ile kurulan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’nin ileride fiyat oluşturması, SKDM maliyeti üzerinde doğrudan etkili olabilecektir. Avrupa Komisyonu 14 Ağustos 2026’da kesin döneme ilişkin on ayrı rehber belge yayımlamıştır.
Sonuç olarak SKDM, AB’ye ihracat yapan Türk şirketleri için yalnızca bir çevre düzenlemesi değil, sözleşme ve fiyatlama meselesi hâline gelmiştir. Emisyon verilerinin izlenmesi, AB’li alıcılarla yapılan sözleşmelere veri paylaşımı ve maliyet dağılımına ilişkin hükümlerin eklenmesi ve Türkiye’deki karbon fiyatlama sürecinin takip edilmesi önem taşımaktadır.
Sources · Kaynaklar
- AB Tüzüğü 2023/956 (SKDM)
- Avrupa Komisyonu SKDM kesin dönem rehberleri (14.08.2026)
- 7552 sayılı İklim Kanunu
