+90 312 219 54 51[email protected]Koç Towers, Söğütözü · Ankara
Banko Law Firm & Mediation
Makale · Aile, Miras ve Gayrimenkul

Boşanma Davalarında Ses Kayıtlarının Delil Niteliği

Banko Law Firm & Mediation3 dk okuma

Boşanma davalarında hakaret, tehdit, şiddet, sadakat yükümlülüğünün ihlali ve güven sarsıcı davranışlar çoğu zaman eşlerin özel yaşam alanında gerçekleştiğinden, bu vakıaların ispatında ses kayıtlarına başvurulduğu görülmektedir. Ancak bir ses kaydının iddia edilen vakıayı ortaya koyması, tek başına hükme esas alınabileceği anlamına gelmemektedir. Delilin içeriğinin yanı sıra hangi koşullarda ve ne şekilde elde edildiği de önem taşımaktadır.

Eşin bilgisi ve rızası dışında alınan, özel hayatın veya haberleşmenin gizliliğini ihlal eden ses kayıtları hukuka aykırı delil niteliğinde kabul edilmektedir. Özellikle ortam dinlemesi yapılması, ortak konuta gizli ses kayıt cihazı veya kamera yerleştirilmesi ve eşin üçüncü kişilerle yaptığı görüşmelerin gizlice kaydedilmesi halinde elde edilen kayıtların hükme esas alınamayacağı kabul edilmektedir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi de ortak konuta gizli kamera yerleştirilerek elde edilen görüntü ve ses kayıtlarını hukuka aykırı delil olarak nitelendirmiştir. Eşlerin aynı konutta yaşamaları da taraflardan birine diğer eşin özel yaşamını sınırsız biçimde takip etme ve kayıt altına alma yetkisi vermemektedir.

Ses kaydının üçüncü kişi aracılığıyla oluşturulması da sonucu değiştirmemektedir. Eşlerden birinin diğer eşi belirli bir konuda konuşturmak amacıyla üçüncü kişiden yardım alması ve görüşmenin gizlice kaydedilmesi halinde, kaydın elde edilme yöntemi hukuka uygunluk bakımından ayrıca incelenmektedir. Bunun yanında kaydın kaynağının, oluşturulma biçiminin veya bütünlüğünün belirlenememesi de delilin güvenilirliği açısından önem taşımaktadır.

Hukuka aykırı ses kaydının hükme esas alınamaması, kayıtta yer alan vakıanın başka delillerle ispatlanmasına engel değildir. Ancak bu delillerin ses kaydından bağımsız olması gerekmektedir. Yalnızca hukuka aykırı kaydı dinleyerek bilgi sahibi olan tanığın anlatımının, kayıt içeriğini dolaylı olarak yargılamaya taşımak amacıyla kullanılması mümkün görülmemektedir. Gizli kayıt alınması, yalnızca delilin kullanılabilirliği bakımından değil, kayıt yapan eşin boşanmadaki kusurunun belirlenmesi açısından da sonuç doğurabilmektedir. Eşin kusurlu davranışını ortaya koyma amacı, özel yaşam alanına hukuka aykırı müdahaleyi kendiliğinden hukuka uygun hale getirmemektedir. Ceza hukuku bakımından ise ses kaydının boşanma davasında delil olarak kullanılması ile kayıt nedeniyle ceza sorumluluğunun doğması birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. Kaydın hangi amaçla alındığı, içeriğinin niteliği ve üçüncü kişilerle paylaşılıp paylaşılmadığı önem taşımaktadır. Özellikle özel nitelikteki konuşmaların dava dışındaki kişilere dinletilmesi, paylaşılması veya ayrı yaşayan eşin konutuna dinleme cihazı yerleştirilmesi; olayın özelliklerine göre özel hayatın gizliliğini ihlal veya kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi ya da yayılması suçlarının oluşmasına da sebebiyet verebilmektedir. Bu nedenle kayıt alma ve kaydı kullanma sürecinin ceza hukuku bakımından doğurabileceği sonuçların ayrıca ele alınması gerekmektedir.

Bununla birlikte, kişinin kendisine karşı gerçekleşen ani bir olayda başka şekilde delil elde etme imkânının bulunmaması nedeniyle yaptığı kayıtlar ile önceden planlanarak gerçekleştirilen gizli kayıtların aynı şekilde ele alınmaması gerekmektedir. Bu nedenle somut olayın özellikleri dikkate alınmadan, boşanma davasında delil elde etmek amacıyla gizli ses kaydı alınabileceği yönünde genel bir kabulden söz edilemeyecektir.

Sonuç olarak ses kayıtlarının delil niteliği belirlenirken kaydın içeriği kadar elde edilme yöntemi, özel yaşam alanına müdahalenin niteliği, kaydın güvenilirliği ve mevcut diğer deliller birlikte ele alınmalıdır. Her somut olay bakımından delil elde etme hakkı ile özel hayatın ve haberleşmenin gizliliğinin korunması arasındaki dengenin gözetilmesi önem arz etmektedir.

Kaynaklar

  • 6100 sayılı HMK m.189/2
  • Anayasa m.20, 22, 38/6
  • 5237 sayılı TCK m.133, 134, 136
  • Yargıtay 2. HD, E.2023/7996, K.2024/5004, T.27.06.2024 (ortak konuta gizli kamera)
  • Yargıtay 2. HD, E.2025/5186, K.2025/7559 (ortam dinlemesi niteliğindeki ses kaydı)
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulamadaki değişiklikler takip edilmelidir.