+90 312 219 54 51[email protected]Koç Towers, Söğütözü · Ankara
Banko Law Firm & Mediation
Makale · Teknoloji, Yapay Zekâ ve Siber Güvenlik

Kaliforniya Eyaletinde Avukatlık Faaliyetleri Kapsamında Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Yeni Düzenleme

Banko Law Firm & Mediation2 dk okuma

ABD’nin Kaliforniya Eyaletinde avukatlar, hakemler ve diğer alternatif uyuşmazlık çözümü aktörlerinin üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin yeni bir yasal çerçeve oluşturulmuştur.

Kaliforniya Eyalet Meclisi tarafından kabul edilen ve 30 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girmek üzere imzalanan SB 574 sayılı düzenleme, 1 Ocak 2027 tarihi itibarıyla uygulanmaya başlanacaktır.

Düzenleme ile avukatların üretken yapay zekâdan yararlanması tamamen yasaklanmamış; ancak avukatlık faaliyetlerinin yapay zekâya devredilmesine sınır getirilmiştir. Buna göre yapay zekâ; araştırma, belge inceleme veya taslak hazırlama gibi yardımcı faaliyetlerde kullanılabilecek olmakla birlikte, hukuki değerlendirme ve mesleki sorumluluk avukatlara ait olacağı kararlaştırılmıştır. Üretken yapay zekâ kullanılarak elde edilen hukuki bilgilerin doğruluğunun makul ölçüde denetlenmesi de avukatlar bakımından yasal bir yükümlülük hâline getirilmiştir. Özellikle mahkeme kararları, mevzuat hükümleri ve diğer hukuki kaynaklara ilişkin atıfların mahkemeye sunulmadan önce avukat tarafından doğrulanması gerekecektir. Gerçekte mevcut olmayan veya hatalı şekilde oluşturulmuş hukuki kaynakların kullanılması hâlinde gerekli düzeltmelerin yapılması da zorunlu tutulmuştur.

SB 574 ile mahkemeye sunulan dilekçe ve diğer belgeler bakımından ayrıca bir doğrulama ve şeffaflık rejimi oluşturulmuştur. Bir belgede yer alan hukuki dayanakların, belgeyi imzalayan veya sunulmasından sorumlu avukat tarafından şahsen doğrulanması gerekecek; üretken yapay zekânın belge hazırlanmasında kullanılması hâlinde ise bu kullanımın mahkemeye açıklanması söz konusu olacaktır.

Müvekkillere ve dosyalara ilişkin gizli, kişisel veya kamuya açık olmayan bilgilerin üretken yapay zekâ sistemlerine aktarılması bakımından da sınırlamalar getirilmiştir. Belirleyici unsur, bilginin yapay zekâ sistemine aktarılmış olması değil, bu bilgilere erişimin avukat ve yetkilendirilmiş, gizlilik yükümlülüğü bulunan kişilerle sınırlandırılmış olmasıdır. Böylece meslek sırrının ve müvekkil bilgilerinin korunmasına ilişkin mevcut yükümlülükler yapay zekâ kullanımı bakımından somutlaştırılmıştır.

Düzenleme tahkim bakımından da önemli bir sınır getirmiştir. Hakemler, uyuşmazlığın karara bağlanmasına ilişkin karar verme faaliyetlerinin herhangi bir bölümünü üretken yapay zekâya bırakamayacaktır. Bununla birlikte yapay zekânın yardımcı bir araç olarak kullanılmasına bütünüyle engel olunmamış; özellikle karar verme yetkisinin ve hukuki muhakemenin insan tarafından gerçekleştirilmesi esas alınmıştır.

İlgili düzenleme, yapay zekânın hukuk mesleğinde kullanımını ortadan kaldırmak yerine, teknolojinin kullanılabileceği alanlarla, insan tarafından yerine getirilmesi gereken mesleki faaliyetler arasındaki sınırı belirlemektedir. Bu yönüyle düzenleme; mesleki özen, sır saklama, hukuki doğrulama, mahkemeye karşı dürüstlük ve nihai mesleki sorumluluk gibi mevcut ilkeleri yapay zekâ kullanımı bakımından daha somut yükümlülüklere dönüştürmüştür.

Bu çerçevede Kaliforniya Eyaletindeki yeni düzenleme, yapay zekânın hukuk alanındaki kullanımına ilişkin bağlayıcı kuralların kapsamının genişletilmesi bakımından karşılaştırmalı hukuk açısından dikkat çekici bir gelişme olmuştur.

Kaynaklar

  • California SB 574
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulamadaki değişiklikler takip edilmelidir.