Petrol Piyasasında Sigorta Yükümlülükleri
Petrol piyasasındaki faaliyetler; yangın, patlama, çevre kirliliği ve üçüncü kişilere verilebilecek zararlar bakımından yüksek risk taşımaktadır. Bu risklerin finansal olarak karşılanabilmesi amacıyla piyasa faaliyetleri için sigorta yükümlülükleri öngörülmüştür.
Downstream faaliyetler bakımından sigorta yükümlülüklerinin çerçevesi, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'ne dayanılarak EPDK tarafından çıkarılan Petrol Piyasasında Sigorta Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ ile belirlenmiştir. Tebliğ; petrol piyasasında faaliyet gösteren lisans sahiplerinin sigorta yükümlülüklerini, sigortanın asgari teminatını, azami muafiyet tutarlarını ve sigorta bedellerinin hesaplanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
Bu kapsamda lisans sahiplerinin tesisleri ve depoladıkları petrol için faaliyet türüne uygun sigortaları yaptırmaları ve lisans süresi boyunca bu sigortaları kesintisiz şekilde sürdürmeleri gerekmektedir. Taşıma faaliyetlerinde ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki zorunlu mali sorumluluk sigortası gibi diğer mevzuattan doğan sigorta yükümlülükleri de ayrıca gündeme gelmektedir.
Upstream faaliyetler bakımından ise 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu'nda sigortaya ilişkin özel bir hüküm bulunmamaktadır. Kanun, petrol hakkı sahibinin faaliyetlerinden doğan zararları tazmin yükümlülüğünü ve teminat mekanizmasını düzenlemektedir. Bu nedenle uygulamada kuyu kontrolü, üçüncü kişi sorumluluğu, çevre kirliliği ve ekipman riskleri, ortak işletme ve hizmet sözleşmelerinde öngörülen sigorta yükümlülükleri ile güvence altına alınmaktadır.
Sigorta yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, lisans yükümlülüklerine aykırılık olarak idari yaptırımlara konu olabileceği gibi, bir zarar hâlinde tazminatın doğrudan faaliyet sahibinin malvarlığından karşılanması sonucunu da doğurabilmektedir.
Sonuç olarak sigorta, petrol faaliyetlerinde yalnızca idari bir yükümlülük değil, risk yönetiminin temel aracıdır. Poliçelerin teminat kapsamının, muafiyet tutarlarının ve sürelerinin mevzuat ve sözleşme yükümlülükleriyle uyumlu olup olmadığının düzenli olarak gözden geçirilmesi önem taşımaktadır.
Kaynaklar
- Petrol Piyasasında Sigorta Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ (EPDK)
- Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği m.49
- 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.22
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.91
