Petrol Rezervuarlarının Yer Altı Deposu Olarak Kullanılması
Üretimin tamamlandığı veya azaldığı petrol ve doğal gaz rezervuarları, uygun jeolojik ve teknik koşulları taşımaları hâlinde yer altı deposu olarak kullanılabilmektedir. Bu kullanım, özellikle doğal gaz arz güvenliği ve mevsimsel talep dalgalanmalarının dengelenmesi bakımından önem taşımaktadır.
6491 sayılı Türk Petrol Kanunu'nun 9. maddesine göre petrol rezervuarları, fiilen veya hesaben boşaltılmadan ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün uygun görüşü alınmadan yer altı deposu olarak kullanılamaz. Sahanın bir işletmecinin elinde bulunması hâlinde depolama bakımından o işletmeciye öncelik tanınır. Depolama ile üretimin birlikte yürütülemediği durumlarda ise öncelik, varsa kazanılmış haklar dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Kanun, depolama faaliyetinin mali yönüne ilişkin özel bir düzenleme de içermektedir. Depolama için gerekli olduğu belirlenen sahada üretilmeyecek petrolden Devlet hissesi alınmaz. Bu petrolün sonradan üretilebilmesi ise Genel Müdürlüğün iznine ve Devlet hissesinin ödenmesine bağlıdır. Depolama faaliyetleri, rezervuarın niteliğine ve depolanan ürüne göre farklı mevzuatın kesişim alanında yer almaktadır. Doğal gaz depolama faaliyeti, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından verilen depolama lisansına tabidir. Bu nedenle bir rezervuarın depolama amacıyla kullanılması planlandığında, 6491 sayılı Kanun kapsamındaki uygun görüş süreci ile piyasa mevzuatındaki lisans yükümlülüklerinin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
Teknik açıdan rezervuarın sızdırmazlığı, basınç dayanımı, kuyu bütünlüğü ve olası çevresel etkiler, uygun görüş ve lisans süreçlerinde belirleyici unsurlar arasında yer almaktadır.
Sonuç olarak yer altı depolama projeleri; upstream ve piyasa mevzuatının birlikte uygulandığı, Devlet hissesi, öncelik hakları ve teknik güvenlik şartları bakımından özel kurallara tabi faaliyetlerdir. Proje planlamasında bu çok katmanlı izin yapısının erken aşamada değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Kaynaklar
- 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu m.9/4-5
- 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu (depolama lisansı)
