Energy Security of Supply and the National Petroleum Stock Obligation
Energy security of supply is a strategic policy area covering the diversification of import sources, the increase of domestic production and the holding of sufficient stocks against possible supply disruptions. In the petroleum market, the most concrete legal instrument of this policy is the national petroleum stock obligation.
Article 16 of the Petroleum Market Law No. 5015 sets out the framework for holding national petroleum stocks. Accordingly, certain licence holders must hold stocks in the amounts determined by the Law and by decisions of the National Petroleum Stock Commission. The Commission is authorised to decide on stock levels and on the use and replenishment of stocks in emergencies.
To monitor the stock obligation, EMRA has set out the procedures for licence holders' stock monitoring systems. Within this framework, the relevant licence holders must install tank automation and measurement systems and regularly report stock data to the Authority. Where stocks are held below the required level, an administrative fine is imposed on the shortfall under Article 19 of the Law. National petroleum stocks are also linked to international cooperation mechanisms. As a member of the International Energy Agency (IEA), Türkiye takes part in the Agency's emergency response actions when they are activated. Indeed, after the IEA activated its emergency response plan in March 2026, 46 per cent of compulsory petroleum stocks could be released to the market between 13 and 31 March and 42 per cent between 1 April and 10 June. In view of supply risks linked to developments in the Strait of Hormuz, and in line with the decision of the National Petroleum Stock Commission, EMRA Board Decision No. 14646 of 11 June 2026 extended the deadline for replenishing the stocks to 31 December 2026.
Licence holders are also expected to establish crisis management and emergency plans and to assess alternative sources and logistics options in advance against supply chain disruptions.
In conclusion, the national petroleum stock obligation requires continuous monitoring and reporting by licence holders. Closely following Commission decisions and current rules on stock levels is essential to avoid administrative sanctions.
Enerji arz güvenliği; ithalat kaynaklarının çeşitlendirilmesi, yerli üretimin artırılması ve olası arz kesintilerine karşı yeterli stok bulundurulması gibi unsurları kapsayan stratejik bir politika alanıdır. Petrol piyasasında bu politikanın en somut hukuki aracı, ulusal petrol stoku yükümlülüğüdür. 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 16. maddesi, ulusal petrol stokunun tutulmasına ilişkin çerçeveyi belirlemektedir. Buna göre belirli lisans sahipleri, Kanun ve Ulusal Petrol Stok Komisyonu kararlarıyla belirlenen miktarlarda stok tutmakla yükümlüdür. Komisyon, stok seviyeleri ile olağanüstü durumlarda stokların kullanımı ve yeniden tamamlanması konularında karar almaya yetkilidir.
Stok yükümlülüğünün takibi amacıyla EPDK, lisans sahiplerinin stok izleme sistemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemiştir. Bu kapsamda ilgili lisans sahiplerinin tank otomasyon ve ölçüm sistemlerini kurması ve stok verilerini düzenli olarak Kuruma bildirmesi gerekmektedir. Eksik stok tutulması hâlinde, Kanun'un 19. maddesi uyarınca eksik tutulan miktar üzerinden idari para cezası uygulanmaktadır.
Ulusal petrol stoku, uluslararası iş birliği mekanizmalarıyla da bağlantılıdır. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) üyesi olan Türkiye, Ajans tarafından acil durum eylem planlarının devreye alınması hâlinde bu süreçlere katılım sağlamaktadır. Nitekim UEA'nın Mart 2026'da acil durum eylem planını devreye almasının ardından, zorunlu petrol stoklarının 13–31 Mart döneminde yüzde 46'sının, 1 Nisan–10 Haziran döneminde ise yüzde 42'sinin piyasa faaliyetlerinde kullanılmasına izin verilmiştir. Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere bağlı arz riskleri nedeniyle, Ulusal Petrol Stok Komisyonu kararı doğrultusunda EPDK'nın 11 Haziran 2026 tarihli ve 14646 sayılı Kurul Kararı ile stokların yerine konulması için öngörülen süre 31 Aralık 2026'ya uzatılmıştır.
Lisans sahiplerinden ayrıca kriz yönetimi ve acil durum planları oluşturmaları, tedarik zincirindeki aksamalara karşı alternatif kaynak ve lojistik seçeneklerini önceden değerlendirmeleri beklenmektedir.
Sonuç olarak ulusal petrol stoku yükümlülüğü, lisans sahipleri bakımından sürekli izleme ve raporlama gerektiren bir yükümlülüktür. Komisyon kararlarının ve stok seviyelerine ilişkin güncel düzenlemelerin yakından takip edilmesi, idari yaptırım risklerinin önlenmesi bakımından önem taşımaktadır.
Sources · Kaynaklar
- 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu m.16, m.19
- EPDK Kurul Kararı 27.07.2017/7204-9 (stok izleme sistemi)
- EPDK Kurul Kararı 11.06.2026/14646 (stokların yerine konulma süresi)
- UEA Acil Durum Eylem Planı (Mart 2026)
More in Energy & Natural Resources
2 min read · EN / TR02EPDK Licence Types and Application ProceduresEPDK Lisans Türleri ve Başvuru SüreçleriSeries · Day 8
2 min read · EN / TR03National Marker System and InspectionUlusal Marker Uygulaması ve DenetimSeries · Day 9
2 min read · EN / TR
