Competition and Distributor–Dealer Relationships in the Petroleum Market
Competition in the petroleum market is protected under both the Law on the Protection of Competition No. 4054 and the Petroleum Market Law No. 5015. Because of the vertical structure of the market, contractual relationships between distributors and dealers are among the areas where competition law enforcement is most concentrated.
Under Article 8 of Law No. 5015, dealers carry out their activities on the basis of exclusive supply agreements concluded with their distributors. The dealership relationship rests on a contract setting out mutual obligations together with a related feasibility study. Since this structure requires the dealer to purchase from a single distributor for a certain period, it constitutes a vertical agreement for competition law purposes.
The most debated issue from a competition law perspective is the duration of non-compete obligations in dealership agreements. Under the Block Exemption Communiqué on Vertical Agreements, non-compete obligations exceeding five years cannot benefit from the block exemption. In practice, de facto extensions of this period through usufruct rights, lease or equipment agreements concluded alongside dealership agreements have been the subject of decisions by the Turkish Competition Board.
Article 4 of Law No. 4054 prohibits agreements and concerted practices restricting competition, and Article 6 prohibits abuse of a dominant position. Practices such as directly or indirectly fixing prices, allocating territories or customers, and interfering with dealers' resale prices may be assessed within this scope.
Distributors should therefore assess the term of their contracts, the effect of ancillary agreements on non-compete obligations and their pricing practices under both EMRA and competition legislation when establishing and renewing their dealer networks.
In conclusion, distributor–dealer relationships in the petroleum market are an area where sector-specific regulation and general competition rules intersect. Taking both sets of rules into account when drafting and renewing contracts is essential to avoid administrative fines and the invalidity of contractual provisions.
Petrol piyasasında rekabetin korunması, hem 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun hem de 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında ele alınmaktadır. Piyasanın dikey yapısı nedeniyle özellikle dağıtıcı ile bayi arasındaki sözleşme ilişkileri, rekabet hukuku uygulamalarının yoğunlaştığı alanların başında gelmektedir.
5015 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre bayiler, bayilik faaliyetlerini dağıtıcıları ile yapacakları tek elden satış sözleşmesine göre yürütür. Bayilik ilişkisi, karşılıklı yükümlülüklerin ve bunlara ilişkin fizibilitenin yer aldığı bir sözleşmeye dayanmaktadır. Bu yapı, bayinin belirli bir süre boyunca tek bir dağıtıcıdan ürün temin etmesini öngördüğünden rekabet hukuku bakımından dikey anlaşma niteliği taşımaktadır.
Rekabet hukuku açısından en çok tartışılan husus, bayilik sözleşmelerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresidir. Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülükleri grup muafiyetinden yararlanamamaktadır. Uygulamada bayilik sözleşmeleriyle birlikte kurulan intifa hakkı, kira veya ekipman sözleşmeleri aracılığıyla bu sürenin fiilen uzatılması, Rekabet Kurulu kararlarına konu olmuştur.
4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi rekabeti kısıtlayıcı anlaşma ve uyumlu eylemleri, 6. maddesi ise hâkim durumun kötüye kullanılmasını yasaklamaktadır. Fiyatların doğrudan veya dolaylı olarak belirlenmesi, bölge veya müşteri paylaşımı ve bayilerin yeniden satış fiyatına müdahale edilmesi gibi uygulamalar bu kapsamda değerlendirilebilmektedir.
Bu nedenle dağıtıcıların bayilik ağlarını kurarken ve yenilerken, sözleşme süresini, yan sözleşmelerin rekabet etmeme yükümlülüğüne etkisini ve fiyatlama uygulamalarını hem EPDK mevzuatı hem de rekabet mevzuatı bakımından birlikte değerlendirmeleri gerekmektedir.
Sonuç olarak petrol piyasasında dağıtıcı–bayi ilişkileri, sektöre özgü düzenlemelerle genel rekabet kurallarının kesiştiği bir alandır. Sözleşmelerin hazırlanmasında ve yenilenmesinde her iki mevzuatın birlikte dikkate alınması, idari para cezası ve sözleşme hükümlerinin geçersizliği risklerinin önlenmesi bakımından önem taşımaktadır.
Sources · Kaynaklar
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4, m.6
- 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu m.8
- Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2)
More in Energy & Natural Resources
2 min read · EN / TR02EPDK Licence Types and Application ProceduresEPDK Lisans Türleri ve Başvuru SüreçleriSeries · Day 8
2 min read · EN / TR03National Marker System and InspectionUlusal Marker Uygulaması ve DenetimSeries · Day 9
2 min read · EN / TR
