Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu, özel hayata ve hayatın gizliliğine karşı suçlar başlığı altında düzenlenen bir suç tipidir ve bu suçla korunan hukuki değer genel olarak özel hayatın gizliliği ve korunması hakkı ve özel olarak ise haberleşme özgürlüğünün dokunulmazlığıdır. Bu suç en az 2 veya daha fazla kişi arasındaki haberleşmenin gizliliğinin ihlal edilmesi ile oluşur. Buradaki haberleşme telefon, mektup, e- posta, faks veya diğer herhangi bir yolla yapılabilir bu konunda kanunda herhangi bir sınırlandırma yapılmamıştır. Haberleşmenin gizliliğinden kasıt ise, haberleşmeyi gerçekleştiren kişilerin başkalarıyla paylaşmadığı ve doğrudan doğruya olmayıp bir araç vasıtasıyla yaptıkları görüşmelerin içeriklerinin gizliliğidir. Kanun ile gizliliği koruma altına haberleşmenin 3. kişilerce çaba göstermeksizin öğrenilemeyecek nitelikte olması gerekmektedir, buna göre örneğin konferans, seminer gibi aleni bir ortamda yapılan görüşme, bu suçun konusunu oluşturmayacaktır. Burada gizliliğin ihlali ise haberleşmenin taraflarının iradeleri olmaksızın haberleşme konusunun 3. kişi veya kişilerce öğrenilmesidir.

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçunun Basit Hali ve Cezası (TCK m.132/1)

Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunun basit hali, haberleşmenin gizliliğini ihlal eden her türlü fiille meydana gelebilir. Haberleşme fiili, zorunlu olarak en az iki kişi arasında araya bir araç (telefon, faks, e-posta vs.) sokulmak suretiyle gerçekleştirilen iletişimi ifade eder. Bu iletişimin ise haberleşmenin bütün taraflarının rızası olmaksızın 3. kişi veya kişilerce öğrenilmesi ile suç oluşur. Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus, vasıta olmaksızın, doğrudan kişiler arasındaki konuşmaların dinlenilmesinin bu suçu oluşturmayacağıdır. Önemli olan bir diğer husus da bu suçun failinin haberleşmenin taraflarının dışında bir kişi olmasıdır. Söz konusu suç, belirli kişiler arasındaki haberleşme içeriğinin hukuka aykırı biçimde öğrenilmesiyle oluşmaktadır. Suçun basit halinin cezası ise kanunda 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası olarak düzenlenmiştir.

Haberleşmenin Kayda Alınması Suçu ve Cezası (TCK m. 132/1-2. Cümle)

Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunun haberleşme içeriğinin kayda alınması şeklinde işlenmesi, kanunda daha fazla cezayı gerektiren nitelikli hali olarak düzenlenmiştir. Haberleşme içeriğini kayda alan failin bu eylemi gerçekleştirmesi ile suç oluşur, failin içeriği öğrenmiş olması aranmaz. Yalnızca kayda alma eyleminin işlenmesi suçun oluşması için yeterlidir. Buradaki kayda alma işlemi kameraya alma, ses kaydı alma, fotoğraf çekme, elektronik ortamda kaydetme ve diğer her türlü kayıt işlemi ile yapılabilecektir.

 Haberleşme içeriğinin kayda alınması suretiyle ihlal suçunun cezası ise basit haline göre verilecek cezanın 1 kat fazlası yani 2 ila 6 yıla kadar hapis cezası şeklindedir.

Haberleşme İçeriğinin İfşa Edilmesi Suçu Ve Cezası (TCK m. 132/2)

Gizli ve özel hayat verisi niteliğindeki haberleşmenin, yetkisiz kişilerce öğrenilmesini sağlayacak biçimde hukuka aykırı olarak yayılmasıyla “ifşa suretiyle haberleşme gizliliğini ihlal” suçu oluşur. Burada ifşa edilen içeriğin, hukuka uygun veya aykırı, ne şekilde öğrenildiğinin bir önemi bulunmamaktadır. Haberleşme içeriği tamamen hukuka uygun elde edilmiş olsa dahi, yayma fiili hukuka aykırı ise suç oluşacaktır. İfşa fiilinin şekli de önemli değildir, yazılı, sözlü – açık veya örtülü olabilir ayrıca yaymanın aleni olması gerekmez içeriğin bir kişiye açıklanması dahi suçu oluşturacaktır.

            İfşa suretiyle haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunun cezası ise 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası olarak düzenlenmiştir.

Haberleşmenin Tarafı Olan Kişinin İçeriği İfşası Suretiyle Gizliliğin İhlali ve Cezası (TCK m. 132/3)

            Aleni olmayan bir haberleşmenin tarafı olan kişi tarafından, karşı tarafın rızası olmaksızın, alenen ifşa edilmesi, kanunda haberleşmenin gizliliğini ihlal madde başlığı altında ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. Bu suç yalnızca haberleşmenin tarafı olan kişilerce işlenebilir ve ifşa eyleminin de aleni yapılması gerekmektedir. Burada aleniyet, ifşanın belirli olmayan ve birden fazla kişinin erişebileceği şekilde yapılmasını ifade etmektedir. Örneğin telefon görüşmesinin kayda alınıp sosyal medyada paylaşılması bu suça vücut verecektir. Ayrıca haberleşmenin karşı tarafının kaç kişi olduğunun bir önemi yoktur, karşı taraflardan yalnızca birinin rızası olmasa dahi suç oluşacaktır. İfşa eyleminin basın ve yayın yoluyla yapılması durumunda da aynı cezaya hükmolunacaktır.

            Kişinin alenen ifşa suretiyle tarafı olduğu haberleşmenin gizliliğini ihlal etmesi suçunun cezası ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası olarak düzenlenmiştir.

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçlarında Şikayet (TCK m. 139)

            Haberleşmenin gizliliğini ihlal madde başlığı altında düzenlenen 3 suç tipinin de soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikayetine bağlıdır.

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçlarında Nitelikli Haller (TCK m. 137)

Söz konusu suçlar;

 

  • Kamu görevlisi tarafından görevinin verdiği yetki kötüye kullanılması şeklinde,
  • Belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanarak,

İşlenmesi durumunda, verilecek ceza yarı oranında artırılır.